تحصیل در لیتوانی برای دانشجویان خارجی، از جمله ایرانیها، فرصتهای خوبی دارد (هزینههای نسبتاً پایینتر، تعداد دانشگاههای بینالمللی، شهرهایی آرامتر و…) اما در کنار آن با چالشهایی نیز همراه است. در ادامه، مهمترین مشکلاتی که دانشجویان بینالمللی گزارش کردهاند را با تمرکز بر لیتوانی مرور میکنیم.
الف) فرصتها:
لیتوانی بهعنوان مقصد تحصیلی بینالمللی نسبتاً مقرونبهصرفه است: هزینه زندگی ماهانه برای بسیاری از دانشجویان بینالمللی حدود 350 تا 800 یورو گزارش شده است. دانشگاهها برنامههایی به زبان انگلیسی ارائه میدهند و فرصتهایی برای ورود دانشجویان خارجی وجود دارد. شهرهایی مثل ویلنوس و کائوناس در مجموع زندگی دانشجویی راحتتر از بسیاری مقاصد غربی هستند.
ب) مشکلات و چالشها:
در زیر چند مشکل مهم که در مطالعات و گزارشها به آن اشاره شدهاند را ذکر میکنیم:
۱. موانع اداری، ویزا و اقامت: وزارت مهاجرت لیتوانی گزارش داده است که تعدادی از مجوزهای اقامت برای دانشجویان بینالمللی که «تحصیل را رها کردهاند» لغو شدهاند؛ این نشاندهندهی سختگیری بیشتر در روند اقامت است. انتظار برای صدور مجوز اقامت یا تأیید دانشگاه میتواند طولانی باشد که باعث شده بعضی دانشجویان دیر وارد شوند یا حتی مجبور شوند تحصیل را کنسل کنند.
۲. زبان، سازگاری فرهنگی و احساس «بیگانگی»: یکی از گزارشها میگوید که برخی دانشجویان بینالمللی، هنوز با زبان لیتوانیایی مشکل دارند و این موضوع در سازگاری اجتماعی و دانشگاهی تاًثیرگذار بوده است. اگرچه بخش زیادی از دورهها به زبان انگلیسی هستند، بخش زیادی از زندگی روزمره، مکالمات بین دانشجویان محلی و امور اداری ممکن است به زبان محلی (لیتونیایی یا روسی) باشد.
۳. بازار کار پس از تحصیل و باقی ماندن در کشور: یکی از چالشها برای دانشجویان خارجی بعد از پایان تحصیل، پیدا کردن کار مناسب یا ماندن در کشور است. برای مثال، گزارش شده است که بازار کار برای تازهفارغالتحصیلها ضعیف است. زبان محلی و مدارک اضافی ممکن است الزما برای استخدام در لیتوانی مورد نیاز باشد یا مقررات خاصی وجود داشته باشد.
۴. مسکن و هزینهها — اگرچه مقرونبهصرفه ولی بدون چالش نیست. اگرچه هزینهها در لیتوانی نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی کمتر است، باز هم دانشجویان گزارش دادهاند که گزینههای مناسب مسکن دانشجویی محدود است یا برای کسانی که دیر اقدام کنند، پیدا کردن خوابگاه دانشگاهی دشوار است. برآوردهایی وجود دارد که هزینه مسکن انفرادی در مرکز شهر ممکن است در بخش خصوصی بالا باشد.
۵. کیفیت و اعتبار بعضی دورهها / نظارت: به دلایل افزایش سریع شمار دانشجویان خارجی و ورود برخی افراد صرفاً برای اقامت، دولت و دانشگاهها نظارت بیشتری اعمال میکنند. یک گزارش میگوید: «روندهای افزایش سریع دانشجویان خارجی... دانشگاهها تحت فشارند که کیفیت برنامهها را تضمین کنند.» این ممکن است به معنای سختتر شدن پذیرش، بررسیهای بیشتر و الزام به حضور و فعالیت بیشتر باشد.
نکات ویژه برای دانشجویان ایرانی:
اگر شما یا یکی از آشنایانتان قصد دارید برای تحصیل به لیتوانی بروید، توصیههای زیر میتواند کمک کند. مدارک و فرآیند ویزا و اقامت را از پیش به دقت بررسی کنید. زمانهای تأخیر ممکن است زیاد باشد. حداقل زبان انگلیسیتان را خوب تقویت کنید؛ اما اگر قصد دارید در لیتوانی بمانید یا کار کنید، یادگیری زبان محلی (لیتونیایی) میتواند مزیت باشد. برای مسکن از قبل برنامهریزی کنید و گزینههای خوابگاه دانشگاهی را بهسرعت بررسی نمایید. با بودجهای منطقی حرکت کنید. اگر چه هزینهها مقرونبهصرفه است، ولی نوسانات ارزی یا تفاوت در سبک زندگی میتواند فشار ایجاد کند. درباره فرصتهای کاری پس از تحصیل تحقیق کنید و ببینید دانشگاه یا کشورتان چه امکاناتی برای دانشجویان بینالمللی دارد. در انتخاب دانشگاه، وضعیت بینالمللی بودن دوره، تعداد دانشجویان خارجی، کیفیت پشتیبانی بینالمللی را در نظر بگیرید.