موسسه رویش و دانش (Rooyesh & Danesh NPO)
Phone: +982144030410, Cell & Whatsapp: +989109303389, Email: info@rdss.org, Website: rdss.org
تحصیل در ایتالیا: دشواری‌ها و چالش‌های پیش‌روی دانشجویان ایرانی
تحصیل در ایتالیا برای دانشجویان خارجی، از جمله ایرانی‌ها، فرصت‌های خوبی دارد، اما هم‌زمان با آن چالش‌ها و مشکلات متعددی نیز همراه است. در ادامه مهم‌ترین این مشکلات را به‌ویژه با تمرکز بر وضعیت دانشجویان ایرانی بررسی می‌کنم:
الف) فرصت‌ها:
هزینه شهریه در برخی دانشگاه‌های دولتی ایتالیا نسبت به کشورهای انگلیسی‌زبان پایین‌تر است. تجربه فرهنگی غنی، فرصت یادگیری زبان ایتالیایی، و امکان تحصیل در محیطی متفاوت وجود دارد.
ب) مشکلات و چالش‌ها:
۱. مسأله ویزا، مجوز اقامت (Permesso di Soggiorno) و امور اداری: دانشجویان ایرانی گزارش کرده‌اند که رزرو وقت برای ویزای تحصیلی در سفارت ایتالیا در تهران با تأخیرهای طولانی مواجه است. مقررات جدید ویزای دانشجویی که از سال ۲۰۲۵ اجرا می‌شود نیز باعث نگرانی شده‌اند؛ از جمله الزام اثر انگشت، حذف امکان “پردازش گروهی” برای دانشجویان. فضای بوروکراتیک پیچیده است و ثبت نام دانشگاه، اخذ مجوز اقامت، باز کردن حساب بانکی، بیمه سلامت و … ممکن است به زمان زیاد، اسناد زیاد و سردرگمی بینجامد.
۲. زبان و تطبیق فرهنگی: اگرچه بسیاری از دوره‌ها به زبان انگلیسی ارائه می‌شوند، اما بخش اعظمی از زندگی روزمره، مکالمات، خدمات، و حتی بعضی دوره‌های دانشگاهی به زبان ایتالیایی هستند؛ این مسأله برای دانشجویانی که زبان ایتالیایی بلد نیستند یک چالش محسوب می‌شود. تفاوت فرهنگی، حس «بیگانگی» یا دشواری در ایجاد شبکه اجتماعی محلی نیز گزارش شده است.
۳. مسکن و هزینه‌ها: در شهرهای بزرگ مانند رم و میلان، هزینه‌های زندگی و مسکن قابل توجه است. ظرفیت خوابگاه‌های دانشگاه برای دانشجویان بین‌المللی بسیار محدود است. برای مثال گفته شده «فقط حدود ۷٪ از دانشجویان» می‌توانند خوابگاه دانشگاهی بگیرند. همچنین گزارش‌هایی از «کلاهبرداری مسکن» یا قراردادهای ناعادلانه برای بین‌المللی‌ها وجود دارد.
۴. مالی و انتقال ارز مخصوص دانشجویان ایرانی: برای دانشجویان ایرانی، مشکلات خاصی نیز وجود دارد: یکی از گزارش‌ها می‌گوید که مشکل خرید یورو از ایران، تفاوت زیاد نرخ رسمی و بازار آزاد، باعث شده دانشجویان در ایتالیا با دردسر مالی مواجه شوند. تعداد بورسیه‌ها یا کمک مالی برای دانشجویان بین‌المللی نسبت به برخی کشورها کمتر است.
۵. وضعیت کاری و آینده پس از تحصیل: برخی دانشجویان می‌گویند کار پاره‌وقت برای دانشجویان بین‌المللی بدون تسلط به زبان ایتالیایی یا رابطۀ محلی دشوار است. همچنین ممکن است دانشجویان احساس کنند که تحصیل آن‌ها به‌تنهایی تضمین‌کننده فرصت شغلی خوب در ایتالیا نیست، مخصوصاً اگر زبان ایتالیایی نداشته باشند یا شبکه محلی نساخته باشند.
ج) توصیه‌ها برای دانشجویان ایرانی:
اگر شما یا یکی از آشنایانتان قصد دارید به ایتالیا برای تحصیل بروید، توصیه‌های زیر می‌تواند مفید باشد: پیش از عزیمت، حداقل مبانی زبان ایتالیایی را یاد بگیرید یا طرحی برای آن داشته باشید. وضعیت مالی‌تان را دقیق بررسی کنید و هزینه مسکن، زندگی، شهریه، هزینه انتقال ارز از ایران را در نظر بگیرید. برای مسکن از قبل تحقیق کنید، قرارداد را دقیق بخوانید، از دانشگاه یا انجمن‌های دانشجویی بین‌المللی مشورت بگیرید. از خدمات دانشجویان بین‌المللی در دانشگاه‌ها استفاده کنید و شبکه دوستان بین‌المللی/محلی بسازید تا احساس تنهایی کاهش یابد. وضعیت ویزا و مجوز اقامت را با دقت دنبال کنید از جمله زمان‌های پردازش، مدارک لازم و تمدیدها. واقع‌بین باشید نسبت به اهداف کاری بعد از تحصیل؛ شاید لازم باشد زبان ایتالیایی یا فرصت‌های کاری در کشورهای دیگر را هم مد نظر قرار دهید.